Kennisbank

Onderzoek

Het NIM ondersteunt en faciliteert zowel wetenschappelijk als praktijkgericht onderzoek. In de categorie Onderzoek delen we publicaties en andere onderzoeksgerelateerde informatie waar het NIM bij betrokken was. 

Micro-interventies

Micro-interventies zijn zeer specifieke beschrijvingen van muziektherapeutische interventies. Ze bevatten onder meer een duidelijke onderbouwing, een toelichting op de werkzame mechanismen en een concreet stappenplan. 

Actueel

Het werkveld van muziektherapeuten in continue in ontwikkeling. In de categorie Actueel delen we handige tools, video’s en overzichten.

NIMcast

NIMcast is onze eigen podcast. Voor én door muziektherapeuten. In de catagorie NIMcast vind je alle afleveringen.

Bekijk alle recente items

Categorie filter

Micro-interventies

Modulating hyperarousal through singing or rapping in adolescents with PTSD or trauma-related symptoms

In het kader van zijn promotie-onderzoek beschreef Tom Abrahams samen met collega's uit het werkveld een micro-interventie over spanningsregulatie bij jongeren met PTSS of traumaklachten door middel van zang of rap.

De micro-interventie is nu beschikbaar en kan gelezen worden via deze link of in het preview venster onderaan deze pagina. De micro-interventie is geschreven in het Engels. Een Nederlandse vertaling volgt op een later tijdstip.

Samen met Joosje van Dooren en de overige leden van zijn promotieteam schreef Tom ook een begeleidend artikel waarin uitgebreid wordt stilgestaan bij de werkzame mechanismen en de theoretische en wetenschappelijk onderbouwing. Het artikel Modulating hyperarousal in adolescents with post-traumatic stress disorder through music therapy: A micro-intervention for arousal regulation is Open Access te lezen via ScienceDirect.

Loading Viewer...

Onderzoek

Modulating hyperarousal in adolescents with post-traumatic stress disorder through music therapy: A micro-intervention for arousal regulation

In het artikel Modulating hyperarousal in adolescents with post-traumatic stress disorder through music therapy: A micro-intervention for arousal regulation worden op micro-niveau de werkingsmechanismen, functie van muziek en theoretische en wetenschappelijke onderbouwing van een muziektherapeutische interventie om hyperarousal bij jongeren met PTSS of trauma-gerelateerde klachten te reguleren. De interventiebeschrijving bevat tevens een gedetailleerd stappenplan, mogelijke variaties en resultaten uit de praktijk.

De effectiviteit van de beschreven micro-interventie wordt op dit moment onderzocht in een vervolgstudie bij acht locaties voor specialistische en forensische jeugdhulp.

 

Samenvatting: 

Adolescents with post-traumatic stress disorder (PTSD) often experience persistent hyperarousal, even in the absence of immediate danger or threats. Hyperarousal can severely impair daily functioning through increased reactivity, hypervigilance, and attention difficulties. When initial trauma-focused treatments are as yet ineffective or rejected by the client, clinical guidelines emphasize the importance of developing self-regulation strategies. As hyperarousal is part of the predominant PTSD symptom cluster, targeting arousal regulation may enhance overall trauma-focused treatment. This article introduces a literature-informed, consensus-based music therapy micro-intervention aimed at modulating hyperarousal and improving arousal regulation in adolescents with PTSD or trauma-related hyperarousal through singing or rapping. Using the music therapy micro-intervention format, a detailed description of the intervention, its theoretical and scientific foundations, the musical working mechanisms, and a stepwise procedure are proposed to provide music therapists with new opportunities to address hyperarousal in clinical practice.

 

Referentie:

  • Abrahams, T., Van Dooren, J., Hakvoort, L., Konijn, C., Otten, R., Popma, A., & Nijhof, K. (2026). Modulating hyperarousal in adolescents with post-traumatic stress disorder through music therapy: A micro-intervention for arousal regulation. The Arts in Psychotherapy, 99, 102479. https://doi.org/10.1016/j.aip.2026.102479

 

Meer weten?

Het volledige artikel is open access te lezen via ScienceDirect. De losse micro-interventie is eveneens online beschikbaar. Dit onderzoek is financieel ondersteunt door Stichting het NIM.

Actueel

Handige apps voor muziektherapeuten

In dit bericht verzamelen we apps en website die laagdrempelig kunnen worden toegepast binnen muziektherapie.

Laten we samen een zo compleet mogelijk overzicht maken. Heb jij aanvullingen of suggesties? Stuur ons even een berichtje met de link naar de website en we zetten hem in de lijst!

(Laatste update: 4 januari 2026)

 

Splice

Met Splice kun je online en op een laagdrempelige manier beats maken. De gratis versie beschikt over samples in verschillende stijlen en een mogelijkheid om de beat in verschillende tempo’s/bpm’s af te spelen. Ook erg handig om snel een simpele ritmische basis toe te voegen aan een samenspel op melodie-instrumenten.

 

 

Actueel

Beeldmateriaal muziektherapie

In dit bericht verzamelen we beeldmateriaal zoals video's, animaties en documentaires waarin muziektherapie of een aanverwant thema centraal staat. Al het beeldmateriaal in deze lijst is gevonden in openbare bronnen.

Laten we samen een zo compleet mogelijk overzicht maken. Heb jij aanvullingen of suggesties? Stuur ons even een berichtje met de link naar video en we zetten hem in de lijst!

(Laatste update: 4 januari 2026)

 

Autisme:

  • Operation Syncopation (1:36:30)
    (2017) Documentaire waarin Prof. Dr. Amelia Oldfield samen met oud-clienten en hun families terugblikt op therapie-trajecten die 15 jaar geleden plaatsvonden. Alle cliënten zijn gediagnosticeerd met autisme.
  • Benji - A journey to speech (5:36)
    (2014) Video van Nordoff-Robbins Australia waarin het therapie-proces van een kind met autisme wordt weergegeven. Cliënt is bij aanvang non-verbaal, maar leert door middel van muziektherapie steeds beter praten.

 

Muziektherapie in het ziekenhuis:

  • A Day Inside Houston Methodist Hospital's Music Therapy Program (7:16)
    (2021) Kort item waarin je meeloopt met muziektherapeute Bianca Hamilton in het Houston Methodist ziekenhuis (VS). Aandacht voor muziektherapie op een cardiovasculaire intensive care unit (CVICU).
  • The impact of Music Therapy (4:14)
    (2018) Video van het St. Louis Children's Hospital (VS) over het herstelproces van June na een coma/sceptische aanval. Nadruk op het herstel van bewegingspatronen en interactie.

 

Hospicezorg:

 

Trauma: 

 

Muziektherapie met vluchtelingen:

  • Music 4 Displaced Dyads (13:09)
    (2023) Korte film waarin de resultaten van een kortdurende muziektherapeutische groepsinterventie bij Oekraïense gezinnen worden gepresenteerd. Effecten richten zich onder andere op algeheel welbevinden, angst en cognitieve functies.

 

Revalidatie:

 

Interventies:

 

Psycho-educatie:

  • Childhood Trauma and the Brain (5:10)
    (2020). Korte animatie van de UK Trauma Council waarin wordt uitgelegd wat er in je brein gebeurt na traumatische ervaringen zoals misbruik en verwaarlozing.

 

Kinderen:

Onderzoek

Waar muziek roepen overbrugt. MIVID: Individuele muziektherapeutische interventie ter vermindering van vocaal storend gedrag bij dementie

In 2024 namen Jennifer Zantopp en Mariska van Akkeren-Claessens deel aan de nascholing Micro-interventies leren ontwikkelen.

Het resultaat van deze samenwerking? Een gloednieuwe muziektherapeutische micro-interventie genaamd MIVID, een individuele muziektherapeutische interventie ter vermindering van vocaal storend gedrag bij dementie.

In samenwerking met Laurien Hakvoort hebben zij de micro-interventie nu ook uitgewerkt tot een publicatie in het Musiktherapeutische Umschau.

Samenvatting:

Deze individuele muziektherapeutische micro-interventie is een gedetailleerde beschrijving van de inzet van muziek door een gecertificeerd muziektherapeut om vocaal storend gedrag bij mensen met dementie in de laatste fase te verminderen. Het artikel beschrijft de werkzame muzikale elementen die invloed hebben op het verminderen van deze vorm van probleemgedrag (ook bekend als BSPD) bij immobiele ouderen met een dementieel beeld. Door zowel een gedegen theoretisch onderbouwing als een gedetailleerde praktijkgerichte beschrijving van de therapeutische attitude en muzikale interventies is het mogelijk deze muziektherapeutische interventie optimaal uit te voeren bij cliënten met deze specifieke problematiek. Dit biedt mogelijkheden voor gericht onderzoek.

Referentie:

  • Zantopp, J., van Akkeren-Claessens, M., & Hakvoort, L. (2025). Waar muziek roepen overbrugt. MIVID: Individuele muziektherapeutische interventie ter vermindering van vocaal storend gedrag bij dementie. Musiktherapeutische Umschau, 46(2), 186-193. https://doi.org/10.13109/muum.2025.46.2.186


Meer weten?

Lees het volledige artikel of bekijk de bijbehorende micro-interventie in onze kennisbank.

Onderzoek

Music therapy and adverse childhood experiences: A scoping review

In het artikel Music therapy and adverse childhood experiences: A scoping review hebben auteurs Tom Abrahams, Maartje van de Ree, Dr. Laurien Hakvoort, Dr. Carolien Konijn, Prof. Dr. Roy Otten, Prof. Dr. Arne Popma & Dr. Karin Nijhof geinventariseerd welke muziektherapeutische interventies gebruikt worden in de behandeling van kinderen en jongeren die ingrijpende jeugdervaringen hebben meegemaakt (ACEs).

Daarnaast is gekeken hoe muziektherapeuten hun behandeling met deze doelgroep vormgeven en welke conclusies getrokken kunnen worden over de effectiviteit van de geïncludeerde interventies.

De belangrijkste resultaten en aanbevelingen uit dit artikel zijn:

  • Muziektherapie wordt regelmatig ingezet in de behandeling van cliënten die ACEs hebben meegemaakt. In meer dan 75% van de gevallen is er sprake van een veelvoud aan ACEs (vb. sexueel misbruik, verwaarlozing en een uithuisplaatsing).
  • Uit de 35 geïncludeerde artikelen komen maar liefst 173 muziektherapeutische interventies naar voren. Daarbij merken we op dat veel interventies niet uitgebreid beschreven zijn en er een reële kans is dat muziektherapeuten verschillende namen gebruiken voor wat in essentie dezelfde interventies zijn.
  • Individuele muziektherapie trajecten bij ACEs duren gemiddeld 48 weken, terwijl een groeps- of systeemgericht aanbod gemiddeld 11 weken duurt. Belangrijke kanttekening daarbij is dat de klachten bij individuele trajecten doorgaans complexer en chronischer van aard zijn.
  • Effectiviteit van de aangeboden interventies is lastig vast te stellen en te generaliseren. Dit komt mede doordat de interventies en uitkomstmaten niet op een gestructureerde manier beschreven zijn. Het is van belang dat muziektherapeuten hun interventies op een meer gestandaardiseerde manier gaan beschrijven, bijvoorbeeld door gebruik te maken van het micro-interventies format.

 

Samenvatting: 

Introduction: Adverse childhood experiences (ACEs) play a key role in child development and subsequent adult health. This study aims to create an overview of the music therapy research published on children and youth with ACEs, specifically on available interventions, their effectiveness, associated therapy goals and other music therapy characteristics. Method: A scoping review was conducted on peer-reviewed articles published in medical, psychological and music therapy databases between January 2000 and April 2022. We included articles that discussed the use of music therapy in combination with any ACE and focused on participants aged 24 years or younger. Results: A total of 1,250 articles were identified, of which 35 matched the inclusion criteria. A total of 173 music therapy interventions were found, addressing 20 different ACEs and 83 treatment goals. Only four studies reported significant effects, each on different outcome measures. Discussion: There is a broad variety in reported music therapy interventions, goals and methods. A clear overview of the interventions used in treating the consequences for specific ACEs was difficult to create as divergent descriptions were used for what essentially might be similar interventions and goals. Music therapists seem to adjust their approach to specific needs of the client, but the ambiguity of reports currently hampers firm conclusions. To reach this goal, it is recommended that music therapists report their interventions, goals and methods in a more standardized way and suggestions to do so are provided.

 

Referentie:

  • Abrahams, T., van de Ree, M., Hakvoort, L., Konijn, C., Otten, R., Popma, A., & Nijhof, K. (2025). Music therapy and adverse childhood experiences: A scoping review. Nordic Journal of Music Therapy, 34(2), 145–173. https://doi.org/10.1080/08098131.2024.2388885

 

Meer weten?

Het volledige artikel is nu beschikbaar. Je kunt deze ook terugvinden op Researchgate en via Taylor & Francis. Dit onderzoek is financieel ondersteunt door Stichting het NIM.

 

NIMcast

Geen daden maar woorden

Muziektherapeute Joosje van Dooren neemt ons mee in de wereld van observatie en verslaglegging. Wat is het belang van goede observaties en verslaglegging? Joosje weet er alles van.

NIMcast

Muziektherapie vanuit schematherapeutisch perspectief

Linda Reulink-Peters en Patric Driessen vertellen waarom schematherapie zo mooi in te passen is in de muziektherapie.

NIMcast

Traumasensitief werken voor muziektherapeuten

Muziektherapeut Tom Abrahams, PhD kandidaat, vertelt ons over traumasensitief werken.

Meer laden